काठमाडौं । फ्रेडरिच विल्हम राईफाइसन को २०८ औं जन्मजयन्ती मार्च ३०, २०२६ अर्थात चैत्र १६, भोली मनाईदैछ  । राईफाइसन सहकारी बैंकिङ (क्रेडिट युनियन) का अग्रणी हुन । यो दिनलाई सहकारी अभियानका अनुयायीहरुले विश्वव्यापी रुपमा योगदानको सम्मानमा मनाउने गर्दछन् ।  

फ्रेडरिच विल्हम राईफाइसनको जन्म सन १८१८ मार्च ३० मा जर्मनीको Hamm (Sieg) मा भएको थियो । विभिन्न समयमा विभिन्न गाउँको मेयर बनेका थिए सन १८४६-४७ मा जर्मनीमा भएको सुख्खा मौसमका कारण आएको आर्थिक मन्दिले मानिसहरुको जीवनमा ठूलो असर गर्यो, तत्कालिन साहुहरुको चर्को ब्याजबाट ग्रामीण किसानहरु मर्कामा परेका थिए । मेयरको रुपमा उनले भोकमरी पिडित किसानहरुलाई सहयोग गर्न खोजे तर च्यारिटी (दान) ले दीर्घकालिन समाधान नदिने उनको बुझाइ रह्यो । 

उनको सोच अनुसार व्यक्तिको विकास समुदायसँग जोडिएको हुन्छ । किसान, श्रमिक र साना व्यवसायीलाई सस्तो र सहज ऋण उपलब्ध गराउने मनसायले सन १८६४ मा Heddesdorf मा पहिलो Credit Cooperative स्थापना भयो, जसले आधुनिक Cooperative Banking को आधार तयार गर्यो । यस प्रणालीका मुख्य सिद्धान्तहरु Self-help, Self-governance, self-responsibility  थिए, जसले सदस्यहरुलाई आर्थिक विकासका लागि आँफैलाई जिम्मेवार बन्न प्रेरित गर्यो । उनले Die Darlehnskassen-Vereine नामक पुस्तक मार्फत आफ्ना विचारहरुलाई व्यवस्थित रुपमा प्रस्तुत गरे । यसै गरि सन १८७२ मा जर्मनीको पहिलो रुरल सेन्ट्रल बैंक (Rheinische Landwirtschaftliche Genossenschaftsbank) स्थापना भयो ।  

Friedrich Wilhelm Raiffeisen ले Die Darlehnskassen-Vereine पुस्तकमा संस्था सञ्चालनको मार्गदर्शन दिएका छन् । सदस्यहरुमा Common bond हुनुपर्ने, सबैले बचत खाता खोल्नुपर्ने, उत्पादनमूलक ऋणलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने, संकटबाट जोगिन रिजर्भ कोष राख्नुपर्ने विषयहरुलाई FW Raifaissen ले प्राथमिकतामा राखे  । उनले बचत ऋण सहकारीमा सदस्यहरुलाई केन्द्रमा राख्न, वित्तीय पँहुच र वित्तीय समावेशितामा जोड दिन,  सदस्य र नेतृत्वमा स्वस् अनुशासनमा रहन प्रेरित गरिएको विषयहरु आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक र अनुसरणयोग्य छ । सदस्यहरुलाइ पैसामात्र दिएर हुँदैन सो को सही व्यवस्थापनको ज्ञान सीप पनि दिनुपर्दछ । 

FW Raifaissen Day को सन्दर्भ पारेर नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रीय सहकारी संघले देशका विभिन्न स्थानमा कार्यशालाहरुको आयोजना गरेको छ । साथै आवद्ध संघ संस्थाहरुलाइ पनि FW Raifaissen का प्रेरणादायी भनाइहरुलाइ आत्मसात गर्न, छलफल गर्न, विभिन्न सूचना सामाग्रीहरु बनाएर सामाजिक सञ्जालमा राखि गौरवमय बनाउन अनुरोध गर्दछ ।  

International Raifaissen Day लाइ Cooperatives Build the Better World को मर्मसँग जोडन सकिन्छ । बचत तथा ऋण सहकारीले आधुनिक प्रविधिसँगै अन्तर्मनमा सहकारीका मूल्य मान्यता र सिद्धान्तहरुलाइ आत्मसात गर्दै अघि बढेमा सहकारीमार्फत समृद्धी सम्भव छ ।