काठमाडौं । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले नेपाल जीवनस्तर सर्वेक्षण २०२२/२३ को प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ । हिजो सार्वजनिक गरिएको विस्तृत सर्वेक्षण अनुसार देशभरका करिब ६४ प्रतिशत घरपरिवारले कुनै न कुनै किसिमले ऋण लिएको पाइएको छ । त्यसरी ऋण लिएका घरपरिवारमध्ये अधिकांश घरपरिवारले ऋण तिर्न बाँकी देखिन्छ । प्रतिवेदन अनुसार ऋण लिएका कुल घरपरिवारमध्ये ९७.३ प्रतिशत घरपरिवारले ऋण तिर्न बाँकी छ । अघिल्लो सर्वेक्षणमा ६५ प्रतिशत घरपरिवारले ऋण लिएकोमा ६२.६ प्रतिशतले मात्र ऋण तिर्न बाँकी रहेको अवस्था थियो । 

ऋण लिएका घरपरिवारमध्ये सबैभन्दा धेरै अर्थात् ४२.५ प्रतिशतले नातेदारबाट ऋण लिने गरेको तथ्य सार्वजनिक गरेको हो । प्रतिवेदन अनुसार घरपरिवारबाट ऋण लिने प्रवृत्ति विगत १२ वर्षको तुलनामा भने घटेको छ । यसअघि सन् २०१०/११ को जीवनस्तर सर्वेक्षणमा ५१.१ प्रतिशतले नातेदारबाट ऋण लिने उल्लेख गरेको थियो । 

ऋण लिएका घरपरिवारमध्ये धेरैले व्यक्तिगत कामका लागि ऋण लिने गरेको भेटिएको छ । प्रतिवेदन अनुसार ऋण लिएका घरपरिवारमध्ये ५५.८ प्रतिशतले अन्य किसिमका व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि ऋण लिएको उल्लेख गरेका छन् । व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि ऋण लिने घरपरिवारको हिस्सा विगतको तुलनामा बढेको छ । अघिल्लो सर्वेक्षणको समयमा ४३.१ प्रतिशत घरपरिवारले मात्र व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि ऋण लिने गरेको पाइएको थियो । 

त्यसपछि, घरायसी उपभोगका लागि ऋणको प्रयोग गर्ने पाइएको छ । कुल घरपरिवारमध्ये २३.५ प्रतिशतले यस्तो उद्देश्यका लागि ऋण लिने गरेका हुन् । यसबाहेक व्यवसाय र कृषिजन्य कामका लागि २०.७ प्रतिशत घरपरिवारले ऋण लिएको पाइएको छ, जुन विगतको तुलनामा करिब छ प्रतिशतले घटेको छ ।