भारतमा अवस्थित विश्वको सबैभन्दा ठूलो मल सहकारी–भारतीय किसान उर्वरक सहकारी लिमिटेड (इफको) ले ४९ औं वार्षिक साधारण सभा हिजो सम्पन्न गरेको छ । कोभिड–१९ को बढ्दो संक्रमणकाबीच साधारण सभाका विधि र प्रक्रियाका सम्बन्धमा नेपाल र भारतसँगै विश्वभर बहस चलिरहँदा इफकोले भने हाइब्रिड मोडलबाट साधारण सभा सम्पन्न गरेको छ । भारतीय अहिंसात्मक स्वतन्त्रताका अगुवा महात्मा गान्धीको स्मरण एवम् वार्षिक प्रतिवेदन समेत उहाँलाई नै समपर्ण गर्दै इफकोले बुधवार साधारण सभा आयोजना गरेको हो । यो वर्ष पनि इफको विगतका १९ वर्षमा झै आफ्ना सेयर सदस्यहरुलाई २० प्रतिशत लाभांश प्रदान गर्न सफल भएको छ । 

सन् १९६७ मा ५७ सहकारी समितिहरु मिलेर स्थापित इफकोमा आज ३६ हजार भन्दा बढी सहकारी समितिहरु प्रत्यक्ष आबद्ध छन् भने उनीहरुमार्फत ५५ करोड किसानहरुले सेवा प्राप्त गरेका छन् । किसानहरुका लागि आवश्यक मल उत्पादन र बिक्रीको प्रमुख कायसँगै बीमा र ग्रामीण दूरसञ्चारको क्षेत्रमा समेत हात हालेको इफको भारतीय सहकारी संघको पूर्ण स्वामित्वमा सञ्चालित छ ।

प्रविधिको सहयोगमा सञ्चालित कोभिड–प्रभावित यो पटकको साधारण सभा धेरै अर्थमा फरक रह्यो । भौतिक तथा अभौतिक दुवै माध्यमको सम्मिश्रण–हाइब्रिड मोडलमा पहिलो पटक सञ्चालित सभाका लागि विभिन्न राज्यका १ सय १२ स्थानमा प्रतिनिधिमूलक सहभागिताको व्यवस्था मिलाइएको थियो । राजधानी दिल्लीस्थित इफको मुख्य कार्यालयको जिम्मा भने संस्थाका ३ प्रमुख व्यक्तिहरु– अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र प्रबन्ध निर्देशकले लिनुभएको थियो । साधारण सभा साढे ३ घन्टामा सकिएको थियो ।

साधारण सभाका लागि आवश्यक १ सय ६७ जना प्रतिनिधिमूलक सेयर सदस्यकोे गणपुरक संख्या पुग्न केही समय कठिन भएको थियो । हिजो बिहान ११ बजे केवल ५७ जना प्रतिनिधि मात्र सहभागी भएपछि आधा घन्टा सभा स्थागित गरिएको थियो । पुनः आधा घन्टा रोकिएपछि अध्यक्षको अनुमति लिएर मध्यान्ह १२ बजे  कार्यक्रम शुरु भएको थियो । भौतिक रुपमा मुख्य कार्यालयमा ५७ जना सदस्य सहभागी थिए भने सबै राज्यहरुको प्रतिनिधित्व हुने गरी करिब ७ सय २९ प्रतिनिधिहरु जुम एप्लिेकेशन मार्फत जोडिएका थिए । यसरी दुवै माध्यमबाट गर्दा इफकोको प्रतिनिधिमूलक उपल्लो निकाय–आरजीबीको हाल कायम सदस्य संख्याको  ९५ प्रतिशत सहभागिता साधारण सभामा पुगेको इफकोले जनाएको छ । यो पटकको साधारण सभामा राष्ट्रिय एकता झल्काउन स्थानीय भेषभूषा र भाषाको समेत प्रयोग गरिएको थियो ।

आफ्नो सम्बोधनमा अध्यक्ष बी. एस. नकईले इफकोको अघिल्लो वर्ष प्राप्त गरेका उपलब्धिहरुको चर्चा गर्दै त्यसका लागि सबैलाई धन्यवाद दिनुभएको थियो । इफकोको उन्नतिका लागि कार्यकारी निर्देशक र उहाँको व्यवस्थापन समूहले गरेको कामको समेत अध्यक्षले प्रशंसा गर्नुभयो । संकटको समयमा पनि इफकोले उत्पादन र मुनाफामा विगतका उपलब्धिहरुलाई उछिन्दै किर्तिमान बनाएको भन्दै  प्रतिनिधिहरुले खुसी व्यक्त गरेका थिए ।

कार्यक्रममा इफकोका कार्यकारी निर्देशक डा. यू एस अवस्थीले महात्मा गान्धीले भारतको स्वतन्त्रताको लागि सहकार्यमा जोड दिएका कारण यो पटकको साधारण सभामा उहाँप्रति बिशेष रुपमा समर्पण गरिएको बताउनुभयो । त्यसैगरी, इफकोले गान्धीले सत्याग्रह शुरु गरेको राज्य बिहारबाट आगामी अक्टोबर २ मा १ लाख ५० हजार स्थानमा त्यति नै कृषकहरुलाई संस्थाले उत्पादन गरेको नानो मल वितरण गर्ने जानकारी दिनुभयो । अवस्थी विश्वप्रसिद्ध अमेरिकी पत्रिका फोब्र्सले प्रकाशित गरेको भारतका ५० प्रभावशाली व्यक्तिको सूचीमा समेत पर्न सफल भएका छन् । इफकोको साधारण सभामा २५ जना भन्दा बढीले विचार राख्नुभएको थियो ।