कमल प्रसाद सापकोटा
व्यवस्थापक, जोरपाटी साकोस, गोकर्णेश्वर न.पा.-६, काठमाडौं

सहकारी आफैमा उत्कृष्ट नाम हो । यसमा व्यवस्थापन थपिदा अझ सुन्दर बन्दछ, त्यसमा पनि व्यवस्थापक दक्ष र कुशल भयो भने सुनमा सुगन्ध हुन्छ । त्यसैले ‘सहकारी व्यवस्थापक कोर्ष’ उत्कृष्ट डिजाइन हो भन्ने लाग्छ । 

सहकारीलाई एक शब्दमा भन्नुपर्दा यो एक किसिमको संगठन हो, जसमा सदस्यहरुले साझा रुपमा स्वामित्व लिन्छन् र तिनीहरुको आवश्यकताहरु तथा हितहरुको पूर्तिका लागि मिलेर काम गर्छन् । 

यसको उद्देश्य नाफा कमाउनु भन्दा पनि सदस्यहरुको आर्थिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक हित अभिवृद्धि गर्नु हो । 

सहकारी संस्था सामुदायिक विकासमा केन्द्रित हुने भएकोले कुशल व्यवस्थापक बनेर समुदायको आर्थिक र सामाजिक विकासमा योगदान पुर्याउन, नेतृत्व विकास गर्न, व्यवस्थापन सीपको विकास गर्न, कानूनी र नीतिगत ज्ञान अभिवृद्धि गर्न, लेखा तथा वित्तीय व्यवस्थापन सीप विकास गर्न, सदस्य सेवामा सुधार गर्न जस्ता विषयमा थप ज्ञान हासिल गर्न मैंले यो सहकारी व्यवस्थापक कोर्ष रोजेको हुँ । यो कोर्ष अभौतिक रुपमा विहानको समयमा सञ्चालन हुने हुदाँ समय व्यवस्थापन गर्न सहज भयो । साथै कोर्ष लिदाँ गर्नु पर्ने कार्यगत अभ्यासहरु विहान बेलुकाको समय मिलाएर सहज रुपमा सम्पन्न गर्न सकियो । 

कोर्ष अध्ययन गर्न परिवारबाट राम्रो साथ सहयोग प्राप्त भयो । यसका लागि परिवारजनलाई विशेष धन्यवाद । मैंले जुन अपेक्षा लिएर यो कोर्ष लिएको थिएँ त्यो अनुसार प्रतिफल पाएको महशुस गरेको छु । कोर्ष सञ्चालन अवधिमा विभिन्न विषय विज्ञहरुबाट सहजीकरण भयो । सरहरुले गहन विषय वस्तुमाथि सरल, स्पष्ट  तथा प्रयोगात्मक रुपमा सहजीकरण गर्नु भयो । नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रीय सहकारी संघ लि.(नेफ्स्कून) ले यो कोर्ष सञ्चालन गर्न जुन किसिमको पहलकदमी गरेको छ त्यो प्रशंसा योग्य छ । ‘सहकारी व्यवस्थापक कोर्ष’ अध्ययन पश्चात आफू कार्यरत संस्थामा आफूले प्राप्त गरेका ज्ञान सीपको अधिकतम उपयोग गरि संस्थालाई आफ्नो समुदायको उत्कृष्ट संस्था बनाउने योजना रहेको छ । 

‘सहकारी व्यवस्थापक कोर्ष’ विभिन्न १६ वटा मोड्युलमा रहि जम्मा ६०० घण्टा समयावधि राखेर डिजाईन गरिएको छ । जसमा ८० प्रतिशत व्यावहारिक सीप सिकाइ र २० प्रतिशत सैद्धान्तिक ज्ञान सिकाई रहेको छ । हाल व्यवस्थापनको विभिन्न तहमा रहेर काम गरिरहनु भएका भविष्यका व्यवस्थापक तथा सहकारीलाई आफ्नो कर्मक्षेत्र बनाउन चाहने सबैलाई ‘सहकारी व्यवस्थापक कोर्ष’ उपयुक्त रहेको मेरो बुझाई छ । 

मोड्यूलहरुमा ऋण सम्बन्धी राम्रो र प्रभावकारी विषयहरु समावेश छन्, त्यसमा अझ थप विषयहरुलाई जोड्न सके राम्रो हुनेथियो भन्ने मेरो सुझाव छ ।

रणनीतिक योजना निर्माणमा पनि समयावधि कम भएको महशुस भएको छ । रणनीतिक योजना निर्माणको काम अत्यन्त ‘टफ’ विषय हो, यसमा सघन अभ्यास आवश्यक छ भन्ने लागेको हो । केही नीतिगत विषयहरुमा पनि समय थप गर्नुपर्ने देखेको छु । 

पर्ल्सका ४६ सूचकहरुमध्येमा १६ वटा विषयमा बढी फोकस गरिएको छ, त्यो अत्यन्त उपयोगी र सान्दर्भिक सिकाई भएको छ । समग्रमा कोर्ष अत्यन्त प्रभावकारी छ । नेफ्स्कूनले ‘सहकारी व्यवस्थापक कोर्ष’ मा सहभागीहरुलाई अझ बढी सक्रिय बनाउने, पर्याप्त समय व्यवस्थापन गर्न लगाउने र व्यवहारिक सीप विकासमा जोड दिन प्रोत्साहन गर्ने हो भने कोर्ष अझ प्रभावकारी हुने मलाई लागेको छ । यसले सहकारीका व्यवस्थापक र व्यवस्थापकीय जिम्मेवारी लिन चाहनेहरुका लागि ज्ञान, सीप तथा दक्षता अभिवृद्धि गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ । 

नेफ्स्कूनले ‘सहकारी व्यवस्थापक कोर्ष’ जस्तो उत्कृष्ट विषय प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (सीटीईभीटी) बाट सम्बन्धन लिएर अध्यापन सुरु गराएको र यसमा मलाई सहभागी भई अध्ययन गर्ने अवसर दिएकोमा विशेष धन्यवाद दिन चाहन्छु । साथै तालिम अवधिभर सहजीकरण गर्नु हुने सम्पूर्ण सरहरुलाई पनि विशेष धन्यवाद दिन चाहन्छु ।  

गोकर्णेश्वर न.पा.-६, काठमाडौंमा सञ्चालित जोरपाटी बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाका व्यवस्थापक कमल प्रसाद सापकोटा नेफ्स्कूनद्वारा सञ्चालित सीटीईभीटीबाट सम्बन्धन प्राप्त 'सहकारी व्यवस्थापक कोर्ष' को छैटौं व्याचमा अध्ययनरत हुनुहुन्छ ।