हिरा योगी श्रेष्ठ 

सल्यान

“महिलाहरु पराश्रित हुनुहुँदैन, पढेर जागिरे हुनुमात्रै सफलता होइन, आज मेरो व्यवसाय कुनै जागिर भन्दा कम छैन” सल्यान शारदानगर नगरपालिकाकी २९ बर्षिय हिरा योगी श्रेष्ठलाई ६ महिने जागिर छोडेर व्यवसायमा हात हालेकोमा आज पछुतो होइन गर्व छ । अहिले मेरो आम्दानी मासिक ५० हजार जति छ ।” पैसासँगै पेसा व्यवसायले आत्मसन्तुष्टि दिएको हिरा सुनाउनुहुन्छ । हिराको व्यावसायिक सफलतामा जिल्लास्थित ग्रामीण बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लि.को वित्तीय सहयोगले होस्टेमा हैंसे गरेको छ ।

हिराको बाल्यकाल अभावरहित बित्यो । स्वास्थ्य सेवामा संलग्न बाबुले छोरीको शिक्षा दिक्षा र भविष्य निर्माणमा कुनै कसर बाँकी राख्नुभएन । एसएलसी पछि उहाँ अनमी पढ्न दाङस्थित राप्ती हेल्थ इन्स्टीच्यूटमा भर्ना हुनुभयो । स्वाथ्य सेवामा समर्पित हुने उत्साहका साथ हिरा राम्रो अंक ल्याएर अनमी उत्तीर्ण हुनुभयो । अन द जव टे«निङ का क्रममा उहाँले केही स्वास्थ्य चौकी र अस्पतालहरुमा काम गर्नुभयो । विरामीको सेवामा खटिनुभएकी हिराको केही समय नबित्दै रोजगारीप्रति वितृष्णा जाग्यो । कामको बोझ, व्यस्ततासँग सेवा सुविधा तालमेल नभएपछि अरुचि पैदा भयो । त्यसमाथि हाकिमको कुव्यवहारले कारिन्दा हिरा बन्दी बन्नुभयो । 

ठीक त्यसैबेला, घरेलु समितिले स्थानीय महिलाहरुलाई निःशुल्क ब्यूटी पार्लर तालिम दिने जानकारी हिरालाई ‘ढुङ्गा खोज्दा देउता मिले’ भंmैं भयो । तीन महिने व्यूटी पार्लर तालिमले जीवनको ‘दोश्रो इनिङ्ग्स’ को रुपमा व्यावसायिक सोच बीजारोपण गर्यो उहाँको । लगत्तै बुटवल झरेर ३ महिनाको अर्को व्यूटी पार्लर तालिम लिएपछि हिराले १५ हजार लगानी गरेर रुचिलाई रोजगारीमा बदल्नुभयो ।

विगत ५ बर्षदेखि उहाँको नीजी निवासमा व्यूटिपार्लर सञ्चालनमा छ । ७ बर्षदेखि ग्रामीण साकोसको क्रियाशिल सेयर सदस्य हिरा नियमित मासिक बचत सँगसँगै सहकारीका विभिन्न कार्यक्रमहरुमा सक्रिय सहभागिता जनाउने मात्र होइन सुझाव दिने काममा पनि संलग्न हुनुहुन्छ । व्यूटीपार्लर व्यवसायका लागि ८ प्रतिशत व्याजमा सहकारीबाट १ लाख ५० हजार ऋण लिनुभयो र आफूसँग भएको केही रकम थप गरेर पसल शुरुवात गर्नुभयो । सहकारी सहयोगले व्यवसाय विस्तार सम्भव भएको उहाँ दाबी गर्नुहुन्छ ।

ग्रामीण साकोसकी व्यवस्थापक शान्ता राई भन्नुहुन्छ, “ हिरा सहकारीको क्रियाशील सदस्य र असल ऋणी हो । उहाँले सहकारीबाट करिब १० लाख सम्म ऋण लिइसक्नुभएको छ । ऋणको नियमित व्याज र किस्ता पनि समयमै बुझाइरहनुभएको छ ।”

घरेलु र सिटीइभीटीबाट प्रशिक्षक प्रमाणित हिरा पछिल्लो समय तालिम प्रशिक्षणमा पनि संलग्न हुनुहुन्छ । करिब ४० जनालाई तालिम पनि प्रदान गरिसक्नुभएको छ ।  महिला दिदीबहिनीहरुलाई व्यवसायका विविध विकल्पहरु पनि उहाँ सुझाउनुहुन्छ । स्थानीय आवश्यकता अनि श्रोत साधनको उपलब्धताको आधारमा महिला दिदीबहिनीहरुले गुडिया बनाउने, अचार बनाउने व्यवसाय शुरु गरे बजार अभाव नहुने ठम्याइ व्यवसायी हिराको छ । सहकारीले सदस्यहरुलाई सीप तालिम प्रदान गर्न आफुलाई सम्झिए निःशुल्क सहयोग गर्ने वचन हिराले दिनुभयो “यसले आत्मसन्तुष्टी मिल्छ ।”