उक्लन खोज्यो, झर्छौं, फेरी उक्लन खोज्यौं, फेरि झर्छौं

मुगुको छायाँनाथ नगरपालिका–५ डुमकी ललिता सुनार २०६४ सालमा स्थापित दलित महिला कृषि बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्था लि. की अध्यक्ष हुनुहुन्छ । संस्थामा ९० जना दलित महिलाहरु सदस्य हुनुहुन्छ भने कुल पुँजी ५ लाख छ । राष्ट्रिय सहकारी महासंघको आयोजनामा चैत्र ८ र ९ गते ललितपुरमा सञ्चालित सहकारीमा महिला समावेशिता राष्ट्रिय गोष्ठीमा भौतिक रुपमै सहभागी ललिता सहरमा सहकारी क्षेत्रमा भएको विकास देखेर चकित पर्नुभयो । 

साकोस आवाजसँग संक्षिप्त कुरा गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “मुगुका महिला हामी जंगलमा छौं । घाँस दाउरा र चुला चौकाले पीडित छौं । पतिबाट पनि त्यत्तिकै पीडित छौं । दिनभरी घाँस दाउरा गर्यो, बेलुका श्रीमानले रक्सी खाएर कुट्छन् । बच्चा एकातिर लुक्न जाने महिला एकातिर लुक्न जाने, दिनहुँजसो श्रीमानको कुटाइबाट ज्यान बचाउन भाग्नुपर्ने बाध्यता मुगुका दलित महिलामा छ । यस्तो दुःखबाट बाहिर निस्कने बाटो बन्छ कि भनेर दलित महिलाहरु मिलेर सहकारी खोल्यौं । तर श्रोत अभावमा आर्थिक अवस्था वृद्धि सम्भव भएन ।”

सहकारीबाट सबै ठाउँमा धेरै महिलाहरुको विकास भएको थाहा पाएँ, तर हाम्रो गाउँका महिलाहरुको विकास हुन सकेको छैन । हामीलाई गाविस र नगरले पनि केही सहयोग गरेन । मेरो गाउँभित्र मात्रै २०० दलित बस्ती छ । मेरो गाउँको दलितले भोट हालेन भने कुनै जनप्रतिनिधिले जित्दैनन । तर चुनाव जितेपछि मेरा गाउँका महिलाहरुलाई कोही हेर्दैनन् । हामीसँग मुटु र आँट छ तर कसैले पनि साथ सहयोग नगर्दा माथि उठ्न सकेनौं । भर्याङ् उक्लन खोज्यो, झर्छौं, फेरी उक्लन खोज्यौं, फेरि झर्छौं ।